Produkcja ziemniaków jest pracochłonna w porównaniu z innymi uprawami, a koszt zbioru bulw może sięgać nawet 40-50% całkowitych kosztów. Należy podkreślić, że rośliny okopowe (ziemniaki) należy zbierać, gdy bulwy są w pełni dojrzałe, mają korkowatą skórkę, która nie porusza się pod naciskiem palców.
Sposoby zbierania ziemniaków
Wybór odpowiedniego sprzętu w zależności od warunków zbioru i prawidłowa obsługa maszyny może zaowocować produktem wysokiej jakości. Stwierdzono nawet, że rodzaj koparki użytej podczas zbioru był drugim najważniejszym czynnikiem określającym stopień uszkodzenia bulw. Obecnie zbiór ziemniaków odbywa się zwykle przy użyciu kombajnów zbożowych: kopanie ziemniaków, oddzielanie bulw od gleby, łodyg, kamieni i innych zanieczyszczeń, przechowywanie bulw w zbiorniku na wodę maszyny lub transport bezpośrednio do pobliskiej jednostki transportowej. kombajny zaczęto wykorzystywać w polskim rolnictwie stosunkowo późno. Początkowo rejestrowano je tylko w gospodarstwach państwowych i spółdzielczych.
Podział kombajnów do ziemniaków
Producenci kombajnów oferują różne typy maszyn, z których plantatorzy ziemniaków mogą wybierać iw razie potrzeby modyfikować je do warunków uprawy i metod zbioru istniejących w gospodarstwie. Główne różnice między kombajnami to liczba rzędów do kopania, sposób rozładunku ziemniaków oraz separatory do łodyg, kamieni i bloków. Na mniejszych plantacjach rolnicy stosują kombajny ze zbiornikami pochyłymi lub zbiorniki wyposażone w przenośniki podłogowe. Jednocześnie w gospodarstwach o dużej koncentracji produkcji ziemniaków prym wiodą kombajny z przenośnikami zsypowymi. Wymagania dotyczące pracy przy sortowaniu ziemniaków zależą od zawartości kamieni i brył w wykopanej warstwie gleby, typu separatora zainstalowanego na kombajnie oraz przeznaczenia ziemniaków. Między innymi kombajny ziemniaczane produkowane są jako maszyny: jednorzędowe, dwurzędowe z pojemnym zbiornikiem na bulwy lub bez ziemniaczanego, trzyrzędowe oraz czterorzędowe o dużej pojemności bulw lub bez zasobnika na ziemniaki.
Przykładowe kombajny jedno i dwurzędowe
Przykładem kombajnu rzędowego jest Z 644 Anna. Kombajn wyposażony jest w silos o pojemności 1500 kg oraz przenośnik podłogowy napędzany silnikiem hydraulicznym do rozładunku. Może być stosowany na plantacjach o rozstawie rzędów 67,5-75,0 cm, zakamienieniu do 5 t/ha i wysokiej jakości porostach. Nowsze modele kombajnów Z 644/3 i Z 644/4 wyposażone są w stałe i wymienne nakładki na listwy przenośnika przesiewającego, przedłużone stoły selekcyjne z siedziskami, nowoczesne kroje tarczowe oraz przystawkę do nieczystości ziemniaczanych. Na stole selekcyjnym pracuje 2-4 pracowników, kombajn może pracować z prędkością 4-5 km/h, a wydajność 0,15-0,20 ha/h. Spirit 6200 to dwurzędowy kombajn z przesuwem bocznym, zbiornikiem na ziemniaki o pojemności 6000 kg i taśmą do efektywnego oddzielania słomy. Posiada trzy prędkości pracy. W razie potrzeby maszyna może być wyposażona w zbiornik WB z możliwością rozładunku w czasie jazdy, niezależny transporter oraz napęd jezdny. Grimme oferuje dwurzędowy kombajn GZ 1700 DL/DLS do zbioru ziemniaków i innych warzyw okopowych. Maszyny te posiadają dwa główne przenośniki separujące, z których pierwszy może mieć budowę kaskadową i zapewnia skuteczne oddzielenie gruntu od strumienia masy zapewnianego przez urządzenie podnoszące. Regulacja wysokości kaskady pozwala dostosować intensywność oddziaływania agregatu na obrabiany materiał w zależności od cech fizycznych bulwy oraz warunków glebowych.
