Populacja stale rośnie. Udział Europy w światowej populacji według kontynentów zmniejszy się w nadchodzących latach. Ale jednocześnie Afryka wciąż przeżywa „boom demograficzny”, który towarzyszy krajom opóźnionym w rozwoju lub krajom na wczesnych etapach rozwoju. Nie oznacza to jednak, że przed Europą nie stoi wyzwanie wyżywienia ludności. Będzie to nie tylko poważny sprawdzian polityki rolno-spożywczej w wielu krajach Wspólnoty. Niestety rolnictwo funkcjonujące w określonych warunkach wykorzystuje nieodnawialne zasoby naturalne takie jak woda, światło słoneczne, gleba. Wykorzystuje również swój potencjał degradując grunty, stosując chemiczne środki ochrony roślin czy znacząco intensyfikując produkcję.
Najpopularniejsze uprawy świata
Obecnie najpopularniejszymi uprawami na świecie są pszenica i kukurydza. Oczywiście ta tendencja niewiele się zmieni, gdyż rośliny te są w stanie znieść warunki klimatyczne, jakie panują w wielu częściach świata. Co więcej, są one bezstratne i niedrogie, gdyż z 1 hektara daje zadowalający plon, wystarczający na pokrycie kapitału zaangażowanego w produkcję. Trudno jest dokonać jednoznacznej klasyfikacji przyszłych upraw. Dziś jednak w krajach rozwijających się lub wysoko rozwiniętych wykorzystuje się nowe technologie do zasobooszczędnej produkcji wybranych produktów naturalnych. Na przykład kilka lat temu w Japonii rozpoczęto eksperymentalną produkcję sałaty w starej nieczynnej fabryce Sony. Został przekształcony w szklarnię z 15 poziomami po 18 półek. Eksperyment polegał na wykorzystaniu systemu oświetlenia LED (który jest o 40% bardziej energooszczędny niż żarówki), aby „oszukać” cykl życia sałaty. Dzięki specjalnym lampom cykl dnia i nocy jest sztucznie tworzony i skracany w zależności od możliwości, dzięki czemu sałata szybciej dojrzewa. Zwiększone plony w krótszym czasie to tylko jedna z zalet uprawy. Drugim jest zmniejszenie zużycia wody o 1% w porównaniu z otwartymi polami. Odkrycia te są warunkiem wstępnym i zachętą do dalszego stosowania innowacyjnych technologii w produkcji rolnej.
Jakie powinny być uprawy przyszłości?
Naukowcy i pracownicy instytucji zajmujących się produkcją nasienną i uprawą roślin przeanalizowali wieloletnią produkcję rolną i odważnie stwierdzili, że przyszłość przyniesie uprawy genetycznie modyfikowane, podlewanie roślin wodą morską, a nawet produkcję mięsa bez hodowli zwierząt. Dziś może to brzmieć abstrakcyjnie, ale to od kierowników gospodarstw zależy, czy wybiorą ekstensywne, czy intensywne sadzenie, mając do czynienia zarówno z wyzwaniami żywieniowymi, jak i środowiskowymi. To ostatnie wiąże się z trwającą od kilku lat masową industrializacją produkcji rolnej, która jednocześnie obiecuje wzrost dochodów. Rolnictwo ekstensywne, takie jak rolnictwo ekologiczne, nie obciąża tak bardzo środowiska, ale według danych FADN dochody takich gospodarstw to głównie dotacje. Jakie więc są rośliny/uprawy przyszłości? Przede wszystkim takie, które mogą zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe i będące bezpiecznymi dla zdrowia ludzi, pełnowartościowe, wysoko plonujące (maksymalne plony można uzyskać z 1 hektara), tanie i nie powodujące degradacji środowiska.
Eksperymenty dotyczące roślin i upraw
Dzięki coraz częstszym eksperymentom rolnictwo będzie w stanie w przyszłości produkować więcej żywności. Mówi się o swoistej zgodzie na GMO, która może być jednym z rozwiązań problemów rolnictwa w XXI wieku. Prognozy sugerują, że następną rośliną (po pszenicy i kukurydzy – które również są roślinami GM) będzie soja. Ma to związek z kosztami produkcji rośliny i trendem spożywania diet bezmięsnych, często zamiast soi. Kolejną rośliną, która zaczyna stanowić większą część światowej mieszanki upraw, jest sorgo. Między innymi stała się ona w ostatnich latach bardziej popularna w Polsce ze względu na zmiany klimatyczne, a tym samym zmianę płodozmianu, no i oczywiście ekonomicznie, bo nie jest rośliną wymagającą. Kolejną uprawą, która zyskuje na popularności, są rośliny strączkowe.
