Zmiany klimatu spowodowane emisją gazów cieplarnianych powodują szkody w przyrodzie i ludziach. Stwarzają różne zagrożenia, m.in. śmierć, utratę produkcji żywności, zniszczenie przyrody czy ograniczenie wzrostu gospodarczego – wskazuje IPCC w nowym podsumowaniu raportu o zmianach klimatu i ich konsekwencjach.
Zmiany klimatu a straty w przyrodzie
W dokumencie zatytułowanym Zmiany klimatu 2022: Konsekwencje, adaptacja i zagrożenia” Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) podkreślono, że zmiany klimatu spowodowane antropogenicznymi emisjami gazów cieplarnianych powodują ogromne straty i szkody w przyrodzie, ludziach, społeczeństwie a środowisko Niebezpieczeństwo wiąże się z różnymi zagrożeniami, w tym śmiercią, utratą produkcji żywności, zniszczeniem przyrody i ograniczeniem wzrostu gospodarczego. Już wtedy było niezaprzeczalne – stwierdzono – że „zmiany klimatu stanowią zagrożenie dla dobrobytu ludzi i zdrowia naszej planety”. Autorzy artykułu szacują, że podjęcie działań na rzecz ograniczenia globalnego ocieplenia do około 1,5 st. „eliminować”. Wraz z postępującym ociepleniem straty i szkody spowodowane zmianami klimatycznymi będą gwałtownie wzrastać, tworząc zagrożenia, do których ludzie i przyroda nie będą w stanie się przystosować. Jeśli redukcja emisji będzie kontynuowana w obecnie przewidywanym tempie (potencjalny wzrost temperatury o 2,3 do 2,7 stopnia Celsjusza), ocieplenie wpłynie na produkcję żywności, zaopatrzenie w wodę, zdrowie ludzi, osiedla przybrzeżne, gospodarkę i przetrwanie znacznej części świata, zagrażając środowisku naturalnemu. Przyspieszenie redukcji emisji jest jedynym sposobem, aby temu zapobiec, czytamy w raporcie.
Wpływ zmian klimatycznych na skuteczność rolnictwa
Zmiana klimatu ma również wpływ na produkcję i dostępność żywności, zwłaszcza dla najbiedniejszych ludzi, i naraża miliony ludzi na ryzyko braku bezpieczeństwa żywnościowego. Coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe, wyższe temperatury, susze, ocieplenie oceanów i zakwaszenie spowodowane emisjami gazów cieplarnianych spowodowały straty w uprawach, akwakulturze i rybołówstwie, spowalniając wzrost wydajności rolnictwa oraz zwiększając brak bezpieczeństwa żywnościowego i wodnego oraz niedożywienie. Zdarzenia ekstremalne, takie jak powodzie i susze, oraz związany z nimi brak bezpieczeństwa żywnościowego i niedożywienie pogłębiają kryzysy humanitarne, powodują wysiedlenia ludzi z ich domów, a w niektórych przypadkach przedłużają i zaostrzają konflikty zbrojne. Eksperci ostrzegają, że skutki zmian klimatu stają się coraz bardziej złożone i trudne do kontrolowania. Ekstremalne zjawiska pogodowe mają kaskadowe skutki, np. pożary niszczą przyrodę, ludzi, infrastrukturę i gospodarkę. Szkody gospodarcze i społeczne rozprzestrzeniają się również ponad sektorami i granicami, a ekstremalne zdarzenia spowodowane zmianą klimatu zakłócają międzynarodowe łańcuchy dostaw i przepływy zasobów naturalnych.
Jak powinna się zmienić produkcja żywności, aby dopasować się do zmian klimatycznych?
Jak produkować żywność, aby nie niszczyć środowiska i przyrody oraz wykarmić całą ludzkość? Po pierwsze należy maksymalnie ograniczyć liczbę zwierząt hodowlanych i stosować przyjazne dla środowiska metody chowu i hodowli. Żywność powinna być produkowana lokalnie i sezonowo we wszystkich krajach i regionach, aby uniezależnić się od długich łańcuchów dostaw i ograniczyć transport. Zamiast monokultur na dużą skalę, musimy zwiększyć zarówno różnorodność gatunkową, jak i odmianową, jednocześnie działając tak lokalnie, jak to tylko możliwe. Tego rodzaju uprawy, zwane polikulturami, są bardziej odporne na ekstremalne zjawiska pogodowe — przynajmniej niektóre uprawy zawsze przetrwają. Zwiększająca się ekologiczna intensyfikacja gospodarowania, czyli liczba pasów zieleni, belek, płatów międzypolnych, chroniących pola przed suszą, jest siedliskiem naturalnych wrogów niepożądanych organizmów żerujących na roślinach uprawnych (ptaków, owadów drapieżnych).
