Około 30% terenów na Ziemi jest wykorzystywane do uprawy roślin i hodowli zwierząt, a globalna produkcja żywności generuje 7,2 Gt dwutlenku węgla rocznie. Naukowcy twierdzą, że katastrofa klimatyczna jest nieunikniona bez reformy rolnictwa
Stan na dziś
Najnowsze dane Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) dotyczące emisji gazów cieplarnianych (GHG) w rolnictwie pochodzą z 2019 r. Globalnie produkcja żywności wyniosła 7,2 Gt ekwiwalentu CO2 w 2019 r., zmiana użytkowania gruntów (odwadnianie terenów podmokłych i wylesianie) – 3,5 Gt ekwiwalentu CO2, a produkcja nawozów, przetwarzanie żywności, pakowanie, transport, sprzedaż detaliczna, konsumpcja gospodarstw domowych i usuwanie odpadów spożywczych – 5,8 Gt ekwiwalentu CO2. Do tych działań globalny sektor rolnictwa zużywa każdego roku 75% światowych zasobów słodkiej wody. Informacje o emisjach GHG z polskiego sektora rolnego można znaleźć np. w zeszłorocznym raporcie WWF „Zero Emissions Polska 2050”. Produkcja żywności stanowi 8%. Cała emisja gazów cieplarnianych w Polsce – równowartość ok. 32 mln ton ekwiwalentu CO2 rocznie. W Polsce około 62% gruntów jest użytkowanych rolniczo. Powierzchnia kraju – około 71%. To grunty orne (13,6 mln ha), trwałe użytki zielone (łąki i pastwiska trwałe) – ok. 20%, a pozostała część to grunty pod sady, stawy i rowy, nieużytki i grunty pod budownictwo.
Perspektywa najbliższych lat
W najbliższym czasie polskie i europejskie rolnictwo będzie musiało stawić czoła globalnym wyzwaniom: rosnącemu popytowi na żywność w związku ze wzrostem liczby ludności, rosnącym skutkom zmian klimatu i degradacji środowiska – mówi profesor. Zbigniew Karaczun z SGGW w raporcie „Zeroemisyjna Polska 2050”. – W moim kraju głównym wyzwaniem będzie rozwiązanie problemu niedoboru wody. Jeśli ochrona przyrody (w tym renaturyzacja i ochrona gleb organicznych, torfowisk i terenów podmokłych) będzie rozwijana w ramach przeciwdziałania skutkom suszy, może to nie tylko zwiększyć odporność polskiego rolnictwa na skutki zmian klimatu, ale także zwiększyć sekwestrację dwutlenku węgla , wspierając tym samym osiągnięcie neutralizacji klimatu.
Wspólna Polityka Rolna – szansa na zmniejszenie śladu węglowego
Na szczeblu unijnym kluczowym narzędziem ograniczania śladu węglowego sektora rolnego jest Wspólna Polityka Rolna (WPR), która obejmuje nasz kraj od początku jego istnienia. Warto zauważyć, że Polska jest odpowiedzialna za 12-14% emisji. Gazy cieplarniane w UE pochodzą z rolnictwa. W najnowszym WRP (część Europejskiego Zielonego Ładu) kwestie środowiskowe – inaczej niż wcześniej – znajdują się w centrum działań związanych z planowaniem rolnym. Cele społeczności są ambitne: osiągnięcie neutralności sieci i ograniczenie emisji gazów cieplarnianych o 55% do 2050 r. do 2030 r. Poprawa stanu środowiska naturalnego wpłynie również pozytywnie na zdrowie ludzi – WPR ma na celu ograniczenie stosowania pestycydów (o 50% do 2030 r.), ograniczenie stosowania nawozów sztucznych (o 20% do 2030 r.), minimalizację i stosowania antybiotyków w Chinach (zmniejszenie o 50% do 2030 r.). Chociaż lista zmian, jakie czekają rolnictwo, zdaniem profesora, jest długa. Karachuun – Nie wszyscy naukowcy są przekonani, że WRP rzeczywiście zapobiegnie katastrofie klimatycznej.
