Choroby grzybicze zagrażają roślinom przez cały sezon wegetacyjny. Szczególnie duże straty powstają w uprawie zbóż. Ochronę przed nimi zapewniają zaprawiane nasiona i profilaktyka, ale przede wszystkim profesjonalne zabiegi grzybobójcze. W zależności od rodzaju uprawy i ziarna ochrona fungicydowa obejmuje jeden, dwa lub trzy zabiegi fungicydowe. Tradycyjnie określa się je jako T1, T2 i T3 ze względu na kolejność ich stosowania, przy czym procedura T1 jest szczególnie ważna, a nawet konieczna.
Czym jest zabieg T1?
Pierwszym koniecznym, ale niewystarczającym zabezpieczeniem ziarna przed chorobami grzybowymi i pleśniowymi jest zaprawianie nasion. Patogeny grzybicze atakują rośliny przez cały sezon wegetacyjny, dlatego regularnie kontrolując pola i odpowiednio reagując na pojawiające się objawy choroby, można uniknąć strat. Dominująca zawartość ziarna i błędy w płodozmianie narażają rośliny na choroby podłoża i gleby. Na zbożach ozimych pierwsze objawy porażenia przez choroby grzybowe można zaobserwować już jesienią, jednak stosowanie fungicydów z zabiegiem T1 rozpoczyna się wkrótce po rozpoczęciu wiosennej wegetacji. Zabieg fungicydowy T1 przeznaczony jest do ochrony upraw we wczesnych stadiach rozwojowych przed chorobami atakującymi części rośliny znajdujące się tuż nad ziemią. W tej fazie wegetacji najbardziej niebezpieczna jest kruchość łodyg i fusarium podstawy łodygi i korzeni. Zabieg T1 ma również zapobiegać rozwojowi mączniaka prawdziwego, septorii, rdzy żółtej i brunatnej oraz innych występujących w tym czasie chorób grzybowych.
Jakie straty mogą spowodować grzyby?
Choroby grzybowe zbóż powodują znaczne straty w plonach. Liście pokryte przez grzyby mają ograniczone możliwości asymilacji. Zmniejsza się liczba ziaren w kłosach i MTZ. Choroby podstawy łodygi prowadzą do uszkodzenia wiązek naczyniowych i przedwczesnej śmierci pędów. Spadek plonu może sięgać od kilkunastu do nawet ponad 50%, gorsza jest też jakość ziarna. Uszkodzenia spowodowane przez choroby grzybowe zależą od rodzaju i odmiany ziarna, zastosowanych zabiegów agrotechnicznych, profilaktyki oraz pogody. Chorobom grzybiczym sprzyjają łagodne zimy oraz ciepły i deszczowy początek wiosennej wegetacji. Rozwój poszczególnych chorób grzybiczych następuje w różnym tempie, dlatego niezwykle ważne jest kontrolowanie pól, aby nie przeoczyć pojawiania się groźnych oznak na roślinach. Nie należy lekceważyć chorób grzybiczych, ponieważ mają one zdolność uodparniania się na aktywne składniki fungicydów. Sprzyja to zwłaszcza niewykonaniu zabiegu na czas lub zastosowaniu niewłaściwej dawki.
Kiedy należy przystąpić do zabiegu T1?
Zabieg T1 przeprowadza się najwcześniej w fazie krzewienia. Optymalny czas to początek pędu na tułowiu i faza pierwszego łokcia, a ostatni to faza drugiego łokcia. Następnie rozwija się międzywęźle, które jest szczególnie atakowane przez kruche patogeny w łodygach zbóż i traw. W zakażonych międzywęźlach przepływ wody jest blokowany przez składniki odżywcze, sprzyjając koronom. Zabieg należy przeprowadzić niezwłocznie po przekroczeniu progu szkodliwości przy odpowiednich warunkach atmosferycznych. Aplikacji fungicydów sprzyja pochmurny i ciepły dzień. Silny wiatr może zdmuchnąć preparat, deszcz, krople wody na roślinach i zbyt niska temperatura powietrza zmniejszają skuteczność działania substancji aktywnych. Preparaty mają określone zakresy temperatur stosowania. Nie przystępować do oprysków, jeżeli zgodnie z prognozą pogody temperatura nocna spadnie poniżej temperatury minimalnej dla określonej grupy fungicydów.
