Infekcje wywołane przez grzyby drożdżopodobne stanowią niewielki odsetek wszystkich infekcji wymion u krów mlecznych, jednak w ostatnich latach obserwuje się wzrost zachorowań na tego typu infekcje w związku ze zwiększonym stosowaniem antybiotyków, zwłaszcza w mniejszych stadach. Najlepiej potwierdzają to liczne pytania naszych czytelników dotyczące grzybiczego pochodzenia mastitis.
Sposoby zakażenia grzybiczego wymion
Głównym źródłem zarażenia grzybami jest ściółka, zwłaszcza słoma złej jakości, połączona z nadmierną wilgotnością środowiska zwierząt. Grzyby drożdżopodobne można znaleźć również w wodzie używanej do mycia sprzętu udojowego, wodzie pitnej dla krów, wózkach paszowych, kubkach do dezynfekcji poudojowej, skórze strzyków i kale. Infekcje mogą również wystąpić, gdy krowy leżą w nieodpowiednich miejscach. Na występowanie grzybicy może mieć również wpływ fakt, że piersi nie są suche po spłukaniu dużą ilością wody. Zakażenia mogą również wystąpić w przypadku nieprzestrzegania zasad sterylności podczas przygotowywania leku i podawania dowymieniowego. Grzyby drożdżopodobne charakteryzują się stosunkowo niską zjadliwością i nie powodują mastitis u zdrowych krów z sprawnym układem odpornościowym. Ciała zwierząt mają „linie obrony” przed infekcją. Pierwszym z nich jest złuszczanie i odnowa nabłonka przewodów brodawkowatych, a drugim odporność komórkowa, która związana jest z obecnością swoistych przeciwciał przeciwko określonym patogenom. Do zakażenia piersi dochodzi wtedy, gdy do gruczołu przedostaje się duża liczba drożdżaków, które namnażają się i niszczą wspomniany mechanizm obronny. Zapalenie sutka wywołane przez grzyby drożdżopodobne może mieć postać subkliniczną, przewlekłą, ostrą lub nawet nadostrą, gdy zwierzę umiera.
Sposoby leczenia grzybiczego zapalenia wymienia
U krów dotkniętych grzybiczym zapaleniem gruczołu mlekowego produkcja i jakość mleka znacząco spadła, ale nie zaobserwowano zmian w tkance gruczołu mlekowego. Prawidłowe rozpoznanie tej choroby opiera się na badaniu mykologicznym. Leczenie mastitis wywołanego przez grzyby drożdżopodobne jest trudne i często nieskuteczne, pomimo szerokiej gamy środków przeciwgrzybiczych dostępnych na rynku. Niestety dostępne leki przeciwgrzybicze nie nadają się do podawania dowymieniowego. Jedną z przyczyn trudności w uzyskaniu dobrych leków przeciwgrzybiczych jest budowa i skład ściany komórkowej grzybów, która składa się z chityny, co utrudnia otrzymanie dobrego leku przeciwgrzybiczego. Lek przenika do komórki. Obecnie nie ma skutecznego sposobu zwalczania mastitis wywołanego przez grzyby drożdżopodobne. Istnieją jednak pewne zalecenia wspierające to leczenie. Jeden z nich to 3-4 przejścia przez obszar pacjentki podczas intensywnego masowania piersi. Drugi to 60-100 ml roztworu przygotowanego przez zmieszanie 1,8 g krystalicznego jodu z 2 litrami parafiny i 23 ml eteru i po 6-8 godzinach ćwiartowanie mleka. Dożylne lub doustne podanie jodku potasu może również przynieść zadowalające rezultaty.
Przeciwdziałanie chorobie
Jak zawsze, najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zapaleniom grzybiczym jest zapobieganie i zapobieganie rozprzestrzenianiu się drobnoustrojów. Możemy to zrobić, unikając niehigienicznego wprowadzania leków dowymieniowych, eliminując zakażony sprzęt, spleśniałą słomę i paszę oraz unikając długotrwałej antybiotykoterapii. Oczywiście jedną z najważniejszych czynności w profilaktyce mastitis jest dezynfekcja strzyków przed i po dojeniu. Ograniczenie występowania drożdżaków można również osiągnąć poprzez podawanie karotenu, witaminy A, witaminy E oraz ubój krów z uszkodzonymi przewodami strzykowymi.
